دیدگاه چند نویسنده در مورد کیش نیاکانی زرتشت
((ح.ک.ایرانشهر))میگوید :قانون تضاد و جنگ و ستیز و دفع و جذب و کشش و کوشش تا جهان باقی است پایدار خواهد ماند محرک چرخهای گردونه خلقت و محور انقلاب و تکامل طبیعت همین قانون است و در هیچ یک از ادیان معروف حکمرانی این قانون تضاد و دوگانگی به قدر دین زرتشت تحقیق و تجلیل و تمجید نشده است میتوان گفت که مبنای اخلاقی و حیاتی در دین زرتشت همین قانون است و بس .
((پ.ژ.دومناش)) زرتشت را در اندیشه و گفتار وکردار دوستدار و پیرو نیکی و دشممن بدی میداند و او را پاسدار بینوایان و ستمدیدگان در برابر ستم بیدادگران و نگاهبان ((گاو))حیوان ده نشینان و شهر نشینان در برابر غارتگری چادر نشینان میداند .وی مینویسد :پیام زرتشت بسیار ساده است و اگر حالت خشن و بدوی آن را کنار بگذاریم بسیار دشوار مینماید که بتوانیم او را در زمان و فضای معینی قرار دهیم.
((دونالد ویلبر))در کتاب خود به نام ایران مینویسد :ایرانیان نسبت به هدف و معنای زندگی هم نظری داشته اند به طور کلی میتوان گفت که هدف آمال ایرانی در زندگی اندیشه نیک و گفتار نیک و کردار نیک است که از آموزشهای دین مزدا یا زرتشت بشمار میرود واین کیش یکی از دینهای بزرگ فلسفی جهان است که اصول عقاید لاهوتی و اخلاق عملی را بنیاد نهاد به موجب این اصول که بهدها معمول شد هر یک از آدمیان باید همواره در راه راستی و نیکی و به زیان تیرگی و دروغ پیکار کند.
((جکسن)) در کتاب پژوهشهای زرتشتی خویش مینویسد :دین ایران قدیم یکی از دیهای مهم جهان است که ارزش و اهمیت ذاتی دارد .در میان کتابهای دینی ملل کمتر کتابی است که مانند کتاب زرتشتیان در باره نیکی و بدی حاوی چنان دیدگاه روشنی باشد و چنان آموزشهای والای اخلاقی مربوط به وظیفه آدمی را بیان میکند کمتر دینی مانند دین ایرانیان در لزوم پاکیزه نگاه داشتن تن و روان تا این اندازه تاکید کرده است .
((اومستد))مینویسد:مبتکر آموزشهای دینی زرتشتی خود زرتشت و مردم آریایی نژادنند.این اموزشها که از ساده ترین عقاید آریایی کهن مایه گرفته به تدریج تکامل یافته و به مرحله ای رسیده که هیچ یک از افکار دینی ملل آریایی در والایی و لطافت به پایه آن نرسیده است.
((مور))در کتاب تاریخ ادیان مینویسد: هندوان از قدیمی ترین زمان یعنی از زمان ظهور برهمنان گرایش به نوعی وحدت داشتند که گاه به شکل فلسفی و زمانی به گونه ی وحدت وجودی در می آمد.آنان جهان بیرونی را اعتباری و رهایی را در گسستن از این جهان و کشتن دلبستگیها و شهوتها می دانستند و به گوشه گیری و ریاضت و اندیشه و کوشش برای پیوستن به مرحله ی بیخودی عقیده داشتند.اما ایرانیان غیر از هندیان بو دنند بویژه محیط سخت و خشن ایران و سرما و گرمای شدید و دیگر نیرو های چیره طبیعت ایرانیان را به مبارزه با نیروهای چیره ناسازگار و آگاهی و کوشش وادار ساخت و روان ایرانی برخلاف روان هندی بیشتر به زندگی عملی توجه کرد تمامی این ویژگیهای ایرانیان در دین آنان مندرج است از این روست که امر پیکار سخت میان نیروهای نیکی و بدی در کار است و اگر چه بدی از اغاز و تا مدتها چیرگی پیدا میکند اما ایرانی به پیروزی نهایی نیکی بر بدی ایمان دارد و هرگز نومید نمیشود و دست از پیکار نمیکشد راه راهی آدمی گریز از جهان نیست آدمی باید پای در میدان گذارد وبا بدی بستیزد تا پیروز شود چیرگی این روح مردانگی و بلند همتی در نهاد باورداشتهای ایرانیان بود که دین زرتشت را تکامل بخشید.
((میلر))درباره گاهان مینویسد زرتشت برای ما سخنانی آورده که هر جای آن از فکر انباشته است فشردگی اندیشه در آن به اندازه ای است که مانند ندارد این دستورهای سه هزار سال پیش امروز مارا از بندها رهایی می بخشد.حق ناشناسی است که اگر آنها را نادیده بگریم یا پنهان سازیم حق داریم و میتوانیم به آزادی بگوییم که اوستا کهن ترین سند دین درونی است که جوینده و آزماینده ی منش و گفتار و رفتار نیک است.
((امیل بنونیست))مینویسد:مزداپرستی شکل ایرانی آیین کهنی است که روزگاری دین مشترک اقوام هند و ایرانی بوده و از این رو در ریگ ودا نامه ی کهن دینی هندوان و اوستا عقاید همانندی پیدا میشود که گاه با عبارتهای مشابهی بیان شده اند نام بسیاری از خدایان نیز قابل تطبیق است مزدا پرستی مذهبی است عملی و معنای راستین آن از آیینهای مذهبی فراتر است.آموزشهای این دین درسهای اخلاقی را در بر دارد و در عین حال با افسانه های اساطیری در آمیخته است جدال و کشمکش میان ایزدان و دیوان (نیروهای نیکی و بدی)بازتابی از شیوه زندگی قبیله هاست که همواره با هم در نزاع بودنند و لازم بود که از زمینهای خود دفاع کنند یا برای دامهای خود چراگاهای تازه بدست آورند.پاینده ایران
ای اهورا مزدا هنگامی که براستی ترا به یاری میخوانم جز پاکی و منش نیک چه کسی روان مرا یاری خواهد .
ای مزدا آن کسی که جهان را خرمی بخش آرزو میکند و آن را همواره آبادان میخواهد چگونه در پرتو پاکی و فروغ تابناک تو و در میان پارسایان زندگی خواهد کردبدرستی تو او را آشکارا در سرای فرزانگان جای خواهی داد.
یسنا هات ۵۰ بند ۱و۲
ای مزدا از کردار آن کس که سر آزار جهانیان دارد مرا رنجی نخواهد رسید گزند آن کردارهای دشمنانه به خود او باز خواهد گشت آنچان که او خود را از نیک زیستی بی بهره خواهد کرد و بدان هیچ راهی به رهایی از دژ زیستی نخواهد یافت.
یسنا هات ۴۶ بند ۸







پاينده ايران
