اوستا
اوستا
واژه ی اوستا به چم بنیاد. متن اصلی .اساس.پناه و یاوری آمده است.اما چم مشهور آن کتابهای دینی زرتشتیان است و زبان و خط منسوب به آن.در پهلوی اوستاک و در متون تازی :بستاه.البستاه.ایستا.الابستا. الابستاق. آمده است.اوستا کتاب مذهبی زرتشتیان یکی از آثار کهن و شاید کهن ترین اثر نوشته شده ایرانیان است .گاه و پیشینه آن بسته به تعیین زمان زرتشت که هنوز آنطوری که باید روشن نیست همچنانکه گاتاها به واسطه زبان ویژه خود دلیل کهن خود میباشد اوستا نیز دارای علایم روزگاران بسیار کهن است.در اوستا ساکنان ایران آریا نام دارد و کشور ایران خاک آریانامیده میشودمعاملات جنسی و پایاپای انجام میگیردنه با سکه.اوستا متعلق به دوران مفرغ است زیرادر آن نامی از آهن نیست گلدنر پرفسور آندرآس گوید:واژه ی اوستا یا اوستاک پهلوی از واژه ی اوپستا گرفته شده که چم آن اساس و بنیان و متن اصلی میباشد.در تفسیر پهلوی اوستا کلمه مذکور اپستان (به چم پشتگرمی) شد.در زبان ارمنی اپستن به چم اعتماد است.دالا دانشمند پارسی هند احتمال میدهد کلمه اوستا از واژه ((وید)) به چم دانستن گرفته باشد و مراد از آن شناخت و خردمندی است .در دوران بلاش یکم اشکانی و سپس در دوره ی ساسانیان (( در دوران اردشیر بابکان به وسیله تنسر و در دوره ی شاهپور پسر اردشیر به وسیله ی آذرپادماراسپند)) به گرد آوری وتربیت و تدوین اوستا پرداختند و گویند اوستای کنونی ۵/۱ آن است .در زمان ساسانیان تفسیری به زبان پهلوی بر اوستا نوشتند که آن را زند گویند و غالبن اوستا را با واژه ی زند می آورند .و سپس شرحی بر زند نوشتند و آن را پازند خواندند که زبانش پالوده و روانتر از زبان زند است چم هزوارش (واژه های آرامی)در آن وجود ندارد .اوستای اشکانی و ساسانی دارای ۲۱ نسک و در پنج بخش است که عبارتند از:یسنا(دارای ۷۲بخش که ۱۷ بخش آن را گاتاها تشکیل میدهد). ویسپرد ۰یشتا۰خرده اوستا۰وندیداد۰ اوستا در دورهای گوناگون نوشته شده و تنها گاتها در دوره ی اشو زرتشت نوشته شده است.بخشهای اوستا شامل نیایش اهورامزدا و امشاسپندان و ایزدان و موضوعهای اخلاقی و دینی و داستانهای ملی و غیره.به گفته ی دین کرت یا دین کرد در دوران هخامنشیان دو نسخه از اوستا در ایران بوده است که یکی را اسکندر گجستک در آتش سوزی استخر سوخته و نسخه ی دیگر را با خود برده و آنچه راجع به پزشکی ستاره شناسی فلسفه و جغرافیا و جزو آن بوده به یونانی برگردان (ترجمه)شده و بخشهای دیگر از میان رفته است.اوستا در یک زمان و دوران نوشته نشده بخشی را که اشو زرتشت سروده کهنترین بخش اوستا موسوم به گاتها شامل هفده سرود است. به گفته تاریخ در سال سی ام پادشاهی گشتاسب زرتشت این نسک (کتاب)را بر ۱۲ هزار پوست گاو به خط زرین نوشته به گشتاسب عرضه میکند و او کیش زرتشت را می پذیرد در زمان ساسانیان به گردکردن پراکنده های اوستا پرداختند اما تنها ۳۴۸ فصل به دست آمد و آن را به ۲۱ نسک تنظیم کردنند .از اوستای ساسانی نیز امروزه ظاهرن بیش از یک ربع آن در دست نیست .آنچه را که منسوب به اوستا باشد اوستایی گویند از جمله زبان اوستایی که از زبانهای باستان و آریایی است که کتاب مقدس زرتشتیان به آن نوشته شده است .زبان اوستاییبه احتمال زیاد از زبانهای نواحی شرقیایران بوده چراکه در آن دو لهجه کهن (گاثی=گاتاهی)و جدید میتوان تشخیص داد.کهنترین بخش اوستا یعنی سرودهای زرتشت احتمالن پیشتر از سده ی دهم پیش از میلاد تنظیم شده ولی قسمت عمده آن که جدیدتر است متعلق به دوره هخامنشیان است.اوستا به زبان شمال غربی (برخی شرقی میدانند) و از راست به چپ نوشته میشود و حال اینکه پارسی باستان یا فرس هخامنشی با خطوط میخی و از چپ به راست نوشته میشد.زبان اوستایی با زبان سانسکریت از یک ریشه است .طبق دیدگاه پژوهشگران زبان اوستایی و پارسی باستان دو شکل متوازی و مستقل از یک زبان هستند.زمان اوستا همچو زمان زرتشت نمی توان از عهد سرودهای ریگ ودا و تورات پایین تر آورد و گاهی آن را بیش از ۳۰۰۰- ۲۵۰۰سال پیش از مسیح میدانند قدمت زبان اوستایی خیلی پیش از زمان زرتشت است زیرا باید زبانی آنقدر رایج باشد تا پیامبری برای فهماندن آیین خود به زبان مردم سخن بگوید. .پایان.
ای مردم بهترین سخنان را بگوش هوش بشنوید و با اندیشه ی روشن و ژرف بینی آنها را برسی کنید هر زن و مرد راه نیک و بد را شخصن برگزینید پیش از فرارسیدن روز واپسین همه بپاخیزید و در گسترش آیین راستی بکوشید. گاتها سروده۳۰ بند۲
هر دانا و خردمندی باید دیگران را از پیامدهای کردار نیک و بد آگاه سازد که پایان کارهای زشت بدبختی و سرانجام کارهای نیک خوشبختی است. گاتها سروده۵۱بند۸
کسی که در پی تباهی دیگران برآید مبادا از کرداربدش آسیبی به دیگران رسد و بشود که بدی و آزار او به خودش برگردد چه برابر قانون تو ای مزدا خوشی و خوشبختی از بدکاران و آزار رسانندگان دورخواهد ماند. گاتها سروده ۴۶ بند ۸
